लौरो टेक्दै झरिरहेका तिनीहरुलाई देख्दा लाग्यो, झर्न नसक्ने त हामी मात्रै रहेछौं । यस्सो फर्केर हेर्छु, अजितेश पनि मज्जाले झरिरहेको देख्छुु । होइन, झर्न नसक्ने र नजान्ने त म मात्रै रहेछु । सोध्छुृ, ‘‘बाबु, गाह्रो भयो ?’’ टाउको हल्लाउँदै भन्छन्, ‘‘छैन ।’’
चैत्र पूर्णिमाको दिन । अनेकौं सांस्कृतिक सन्दर्भहरू यसै दिन किन पर्छ ? छलफलको बेग्लै विषय हो, पछि गर्दैगरौंला । यो दिन काठमाडौंका नेवारहरू जामाचो चढ्छन् । म कीर्तिपुरे नेवार, यो दिन होइन, वैशाख संक्रान्तिका दिन धिनाचो चढ्ने समाजको सदस्य । धिनाचो चढ्ने समाजको सदस्य भएर होला, जामाचोको नाम सुनेको मात्रै, चढिसकेकाहरूको बयानले जीउ सिरिङ्ग हुन्थ्यो…
कीर्तिपुर भनेर कतिपयले गाेरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाहका सेनाहरूले दुइ पल्ट हार्नु परेकाे र तेस्राे पल्टमा बल्लबल्ल सफलता मिलेकाे ठाउँकाे रूपमा चिन्छन् । कीर्तिपुर माथि कठिन आक्रमण राजा पृथ्वीनारायण शाहलाई मात्र हाेइन, यसअघि मकवानपुरका राजा मुकुन्द सेनलाइ पनि यस्तै हम्मेहम्मे परेकाे थियाे । याे त भयाे इतिहासकाे कुरा । कीर्तिपुरमा इतिहास मात्रै छैन, अनेक कुराकाे भण्डार…
मान्छेको खुशीले जब चुचुरो टेक्छ, चिच्याउने, उफ्रिने वा नाच्ने गर्दछन् र यो दृष्य यहाँ बडो मज्जाले देखियो । अघिसम्म ट्वाँ परेर हेरेर बस्ने एक अधवैंशे महिला अनायास नै झरनाभित्र पस्छिन्,
काठमाडौं उपत्यकाबाट निस्कने एउटै नदी हो, वाग्मती । अनेकौं ससाना नदीहरूलाई समेटेर यो ठूलो नदी बनेको हो । वाग्मती र विष्णुमतीको उद्गमस्थल एउटै पहाड तर अलि दुरीको फरकमा हो । दुवै उद्गमस्थल अहिले घुमफिरको गन्तव्य भएको छ । जसरी वाग्मती नदीको उद्गमस्थललाई वाग्द्वार भनिन्छ, त्यसरी नै विष्णुमती नदीको उद्गमस्थललाई विष्णुद्वार भनिएको छ । यो पटक…
कोही बोलिरहेका छैनन, निकै शान्त थियो । बोल्नुको अर्थ असभ्य र असामाजिक हुनु हो त्यहाँ, त्यति बेला । त्यहाँ केही बोल्नुको आवश्यकता पनि थिएन किनभने सबै सूर्योदयकै प्रतीक्षामा थिए । मानौं, अलि हल्ला भयो भने सूर्य उदाउँदैन वा ढिलो गरी उदाउँदो हो ।
यहाँ ‘रिदी’ भन्ने पुरानै नाउँ थियो र पछि हिन्दूहरुको आगमनसँग यो ठाउँको नाम उही रह्यो तर नयाँ अर्थ पायो
रुप्से, सुनेको मात्र । उल्लेखनीय झरनाहरुमध्ये एक । देख्न त देखेको तर तस्वीर र भिडियो क्लिप्समा मात्र । पोखराबाट ११० किलोमिटर टाढाको यो झरना म्याग्दी जिल्लाको बेनी भएर मुस्ताङ जाँदा बाटोमै पर्छ, जोमसोमभन्दा करीब ४० किलोमिटर वरै । मुस्ताङ त गएको तर हिडेर होइन, गुडेर पनि होइन, हवाइजहाजबाट । यही भएर रुप्सेको दर्शनबाट बन्चित हुनुपरिरहेको…
मान्छेको खुशीले जब चुचुरो टेक्छ, चिच्याउने, उफ्रिने वा नाच्ने गर्दछन् र यो दृष्य यहाँ बडो मज्जाले देखियो । अघिसम्म ट्वाँ परेर हेरेर बस्ने एक अधवैंशे महिला अनायास नै झरनाभित्र पस्छिन्, युवायुवतीहरुकै लहलहैमा लाग्छिन् र निथु्रुक्क भिजेर निस्कन्छिन् । भिजेको गुन्यू चोलो र सारी यत्तिकै देखियो । फेर्ने लुगा नभएका कारण यतिकै हावामा बस्ने र सुकाउने पनि गर्दा रहेछन् मान्छेहरु । ती महिलाको पनि फेर्ने लुगा थिएन ।
यस अघि कहिल्यै नसुनिएको यो नाम स्थानिय गुरुङहरुको कुनै बेलाका आदरनिय पुर्खा हुनुपर्छ र अहिले यसरी मन्दिर नै बनाएर पुज्न थालेछ । वास्तवमा घान्द्रूकको पर्यटनका सन्दर्भमा यो नाम र ठाम उल्लेख हुने गर्दैन तर स्थानियहरु यसलाई खुबै मान्दा रहेछन् । उल्लेख त यहाँ चिया बगान छ भनेर पनि हुँदैन ।
